جواد طیبی، فعال رسانه در یادداشتی نوشت: سالهاست که استان سمنان بهواسطه موقعیت جغرافیایی خاص خود در میانه محور تهران–مشهد، به عنوان مسیر عبور میلیونها زائر و مسافر شناخته میشود. اما چالش اصلی گردشگری این استان، «عبوری بودن» آن بوده است؛ به این معنا که بسیاری از مسافران بدون توقف و اقامت، تنها از این استان گذر میکردند.
افتتاح ۳۶ کیلومتر از آزادراه «حرم تا حرم» در محدوده آرادان، بخشی از پروژه بزرگ ۹۸۰ کیلومتری که چهار استان قم، تهران، سمنان و خراسان رضوی را به هم متصل میکند، اکنون فرصتی فراهم آورده تا سمنان از یک مسیر گذر به یک «مقصد قابل برنامهریزی» تبدیل شود.
این مسیر دوبانده با ۶ خط عبوری، ضمن قرار گرفتن در کریدور بینالمللی شرق به غرب و مسیر آسیایی تراسیکا، جایگاه استان را در شبکه ملی و فراملی حملونقل ارتقا داده و دسترسی به جاذبههای طبیعی، تاریخی و بومگردی استان را تسهیل کرده است.
برآوردهای کارشناسی نشان میدهد که بهرهبرداری از این بخش آزادراهی، کاهش ۱۵ دقیقهای زمان سفر را به دنبال دارد. شاید در نگاه نخست، ۱۵ دقیقه عدد بزرگی به نظر نرسد، اما در مقیاس میلیونها سفر سالانه، همین میزان کاهش زمان، تأثیر قابل توجهی بر رفتار سفر دارد.
در صنعت گردشگری، یکی از عوامل کلیدی در تصمیمگیری مسافران، «سهولت دسترسی» است. زمانی که مسیرها ایمنتر، روانتر و کوتاهتر میشوند، تمایل خانوادهها برای سفرهای جادهای افزایش مییابد. از سوی دیگر، کاهش خستگی ناشی از رانندگی در مسیرهای پرترافیک یا حادثهخیز، احتمال توقف در شهرهای میانی را بیشتر میکند.
برای استانی مانند سمنان که دارای ظرفیتهای منحصربهفردی همچون کویرنوردی، اقامتگاههای بومگردی، جنگل ابر، پارک ملی توران، روستاهای هدف گردشگری و آثار تاریخی ثبت ملی است، این بهبود دسترسی میتواند به افزایش ورود گردشگر و تبدیل توقفهای کوتاه به اقامتهای یک یا چندروزه منجر شود.
کاهش ۵۰ درصدی تصادفات از مهمترین دستاوردهای این پروژه اعلام شده است. امنیت سفر، پیشنیاز توسعه گردشگری پایدار است. خانوادهها زمانی مقصدی را برای سفر انتخاب میکنند که مسیر دسترسی به آن ایمن و استاندارد باشد.
آزادراههای چندبانده با طراحی مهندسیشده، جداسازی مسیرهای رفت و برگشت و کاهش نقاط حادثهخیز، نقش تعیینکنندهای در کاهش سوانح دارند. این امر نهتنها از منظر انسانی و اجتماعی اهمیت دارد، بلکه از منظر اقتصادی نیز موجب کاهش هزینههای ناشی از تصادفات و افزایش اطمینان سرمایهگذاران حوزه گردشگری میشود.
وقتی مسیر تهران تا سمنان ایمنتر و روانتر شود، آژانسهای مسافرتی، تورگردانان و برگزارکنندگان تورهای طبیعتگردی با اطمینان بیشتری این استان را در سبد پیشنهادهای خود قرار خواهند داد.
بر اساس برآوردها، بهرهبرداری از این بخش آزادراهی سالانه موجب صرفهجویی ۱۵ میلیون لیتر سوخت خواهد شد. این عدد نشاندهنده کاهش قابل توجه مصرف انرژی و آلایندگی است.
در دنیای امروز که مفهوم «گردشگری سبز» و «توسعه پایدار» اهمیت فزایندهای یافته، زیرساختهای حملونقل کارآمد که منجر به کاهش انتشار کربن شوند، مزیت رقابتی برای مقصدهای گردشگری به شمار میآیند. استان سمنان با دارا بودن زیستبومهای ارزشمندی چون پارک ملی توران و مناطق کویری حساس، نیازمند زیرساختهایی است که کمترین آسیب زیستمحیطی را به همراه داشته باشد.
کاهش مصرف سوخت و روانسازی ترافیک، گامی در جهت همافزایی میان توسعه زیرساختی و حفاظت محیطزیست است؛ موضوعی که در جذب گردشگران طبیعتدوست و مسئولیتپذیر تأثیر مستقیم دارد.
قرار گرفتن سمنان در مسیر کریدور بینالمللی شرق به غرب و شبکه آسیایی تراسیکا، افقهای تازهای را پیش روی گردشگری استان میگشاید. این اتصال، صرفاً به معنای افزایش تردد داخلی نیست، بلکه امکان پیوند با جریانهای گردشگری بینالمللی را نیز تقویت میکند.
با تکمیل تدریجی این آزادراه، سمنان میتواند به یکی از ایستگاههای کلیدی در مسیر سفرهای جادهای طولانیتر، تورهای ترکیبی تهران–مشهد–کویر و حتی مسیرهای بینالمللی بدل شود. این موقعیت ژئوگردشگری، زمینهساز جذب سرمایهگذاری در مجتمعهای بینراهی، مراکز خدمات گردشگری، اقامتگاهها و مراکز عرضه صنایعدستی خواهد بود.
هر پروژه بزرگ حملونقلی، زنجیرهای از سرمایهگذاریهای مکمل را فعال میکند. افزایش تردد در محدوده آرادان و مسیر گرمسار–سمنان، بهطور طبیعی تقاضا برای خدمات رفاهی، رستورانها، مجتمعهای گردشگری، اقامتگاههای بومگردی و مراکز اطلاعرسانی گردشگری را افزایش خواهد داد.
در چنین شرایطی، نقش مدیریت استانی در هدایت این سرمایهگذاریها به سمت کیفیتمحوری و هویتمحوری اهمیت دوچندان مییابد.
یکی از شاخصهای مهم در سنجش موفقیت یک مقصد گردشگری، «مدت ماندگاری گردشگر» است. درآمد گردشگری نه صرفاً به تعداد ورودیها، بلکه به میزان اقامت و هزینهکرد مسافران بستگی دارد.
بهبود دسترسی و کاهش خستگی مسیر، زمینهای فراهم میکند تا مسافران به جای عبور سریع، برنامه توقف و اقامت را در نظر بگیرند. اگر این زیرساخت با معرفی هدفمند جاذبهها، بستههای سفر ترکیبی (کویر، طبیعت، میراث فرهنگی)، رویدادهای فصلی و جشنوارههای محلی همراه شود، سمنان میتواند از توقف چندساعته به اقامت یک تا دو شبه دست یابد.
افزایش حتی یک شب اقامت، به معنای رشد قابل توجه درآمد هتلها، رستورانها، راهنمایان گردشگری و فروشندگان صنایعدستی خواهد بود.
توسعه گردشگری بهواسطه این آزادراه، تأثیر مستقیمی بر اقتصاد محلی خواهد داشت. افزایش ورود گردشگر، به معنای افزایش تقاضا برای کالاها و خدمات محلی است. این امر میتواند به ایجاد فرصتهای شغلی جدید در حوزههای نظیر، خدمات اقامتی و پذیرایی، راهنمایان گردشگری و طبیعت گردی، حمل و نقل، فروش صنایع دستی و سوغات، گردشگری کشاورزی و روستایی و … منجر شود.
در مناطق روستایی و کمتر برخوردار استان، این رونق میتواند مانع مهاجرت نیروی کار و موجب تقویت اقتصاد بومی شود.
با وجود تمام مزایا، بهرهبرداری از این آزادراه به تنهایی تضمینکننده جهش گردشگری نیست. آنچه اهمیت دارد، همافزایی میان دستگاههای اجرایی، بخش خصوصی و جامعه محلی است. لازم است همزمان با توسعه زیرساخت حملونقل، اقدامات زیر نیز در دستور کار قرار گیرد:
- تقویت تبلیغات و بازاریابی مقصد سمنان
- نصب تابلوهای راهنمای گردشگری در مسیر آزادراه
- ایجاد مراکز اطلاعرسانی در ورودیهای استان
- طراحی بستههای سفر کوتاهمدت ویژه مسافران عبوری
- حمایت از سرمایهگذاری در تأسیسات گردشگری
افتتاح ۳۶ کیلومتر از آزادراه «حرم تا حرم» در اردیبهشت ۱۴۰۵ را میتوان فراتر از یک پروژه عمرانی دانست؛ این اقدام، سکوی پرتابی برای ارتقای جایگاه گردشگری استان سمنان است. کاهش زمان سفر، افزایش ایمنی، صرفهجویی در سوخت، اتصال به کریدورهای ملی و بینالمللی و ایجاد انگیزه برای سرمایهگذاری، مجموعهای از فرصتها را فراهم آورده که در صورت مدیریت هوشمندانه، میتواند به افزایش جذب گردشگر، تسهیل سفر، توسعه زیرساختهای مکمل و افزایش مدت ماندگاری منجر شود.
اکنون سمنان در نقطهای ایستاده که میتواند از مزیت جغرافیایی خود بیش از گذشته بهره گیرد و از «استانی در مسیر» به «مقصدی در ذهن و برنامه سفر گردشگران» تبدیل شود؛ تحولی که نهتنها صنعت گردشگری، بلکه اقتصاد و هویت فرهنگی این استان را نیز تقویت خواهد کرد.
انتهای پیام/
نظر شما